Bel Ağrısı

Merhaba, ben Fizyoterapist Hasan Hüseyin. Bundan sonra bu köşede sağlık yazıları ile sizinle birlikte olacağız.

Bu haftanın konusu, hemen hemen herkesin hayatında çeşitli zamanlarda ortaya çıkan, kimimizde de artık kronik hale gelmiş olan bel ağrısı.

Bel ağrısı diyince herkesin aklına ilk olarak bel fıtığı gelir ama sanılanın aksine tüm bel ağrılarının ancak yüzde onu bel fıtığı kaynaklıdır. Bel fıtığı oldukça sık görülen bir durumdur ama her insanda ağrıya neden olmaz. Rastgele on kişi seçilse ve bunların bel MR'ları çekilse beşinde bel fıtığı görülecektir. Bu yüzden sadece görüntüleme ile korunan teshişlere biraz da olsa mesafeli yaklaşmak gerekebilir.

Peki insanın beli başka neden ağrır?

✓İç organlardaki sorunlar sinir sistemi aracılığı ile bel sırt ağrısına neden olabilir: gaz- şişkinlik, rahim sorunları, karaciğer problemleri, mide bağırsak sorunları vb...

✓ Uzun süre hareketsiz kalma, yanlış oturma:

Otururken belimize oturmamaya, özellikle belimizi ve kalçamızı koltuğun-sandalyenin sırt dayama yerine tam temas edecek şekilde oturmaya dikkat etmeliyiz. Bacak bacak üstüne atarak oturmak, yerde bacakları bir tarafa kıvırıp oturmak, otururken ayak tabanlarını yere koymamak, koltukta, sandalyede çok uzun süre oturmak da başlı başına bel ağrısı nedenleridir. Oturarak çalışıyorsak hafızalı oturma minderi kullanabiliriz. Ayaklarımızın altına da rampa koyabiliriz yere tam basmak için. Yarım saatte bir ayağa kalkıp odanın içinde turlayabilir ya da su içmek için kalkabiliriz. Hatta saat başı 10 tane squat yapmak (hafif çömelip kalkmak)dolaşımı artırmaya, bel çevresini hareketlendirmeye de yardımcı olabilir.

✓ Ağır işte çalışmak, bel bölgesini fazla zorlamak:

Bel fıtığı ile en çok karıştırılan durum budur. Bel bölgesi vücudun ağırlık kaldırmadan en fazla etkilenen kısmıdır. Ağır işlerde çalışan insanların kronik bel ağrısı yaşama nedenleri de çoğu zaman sadece fazla yüklenmedir.

✓ Magnezyum, B12, D vitamini, Demir eksikliği:

Bu vitamin ve minerallerin eksikliğinde de kas, kemik, eklem ağrıları ortaya çıkabilmektedir. B12, magnezyum eksikliği sinir hücrelerinin hassasiyetini artırabilir yine magnezyum, d vitamini eksikliği kas ve kemik ağrısına neden olabilir, demir minerali de kas hücresinin yarısından fazlasını kaplayan mitokondrilerde elektron taşınmasında görevli olduğu için, eksikliğinde kas ağrısına neden olabilir.

✓ Beldeki kas ya da fasyada meydana gelen yaralanmalar:

Bunlar, "ağır bişey kaldırdım çıt diye bir ses geldi" şeklinde ifade edilen yaralanmalardır.

Başımıza geldiğinde sakin olup bir kaç gün dinlendiğimizde kendeliğinden zamanla geçecek, bir-iki hafta sonra da tamamen iyileşecek olan durumlardır. Genelde ben fıtık oldum diyip doktora-hastaneye-fizyotepiste, belcilere koşulan bu gibi durumlarda sakin olup geçmesini beklemek tek çözüm yoludur. Ortada bir yaralanma var ve bu da her yara gibi zamanla iyileşecek. (Burda idrar tutamama, kaslarda aniden ortaya çıkan zayıflık, şiddetli uyuşma karıncalanma gibi durumlar istisnadır. Böyle durumlarda beyin cerrahiye görünmek gerekebilir)

✓ Kalça kemiğinde, sakroilyak eklemde ortaya çıkan disfonksiyonlar, kilitlenmeler:

Yüksek bir yerden atlama-düşme, merdivenden yuvarlanma, ayağın takılması gibi durumlarda kalça kemiğinde bir takım değişiklikler meydana gelir ve bunların dışarıdan elle düzeltilmesi gerekir. Bunun için bir fizyoterapiste görünebilirsiniz. Kendi kendine geçmesi uzun sürebilir, geçmeyebilir, kronik hale gelebilir.

✓ Bel fıtığı:

En son bel fıtığı seçeneğine geldik. Bel fıtığı; idrar kaçırmaya neden olmuyor, çok şiddetli karıncalanma, hissizlik oluşturmuyorsa, düşük ayak, ani ve şiddetli güç kaybı gibi şikayetler yoksa kendi kendine iyileşen bir durumdur. Diskte meydana gelen inflamasyon vücut tarafından tedavi edilecektir. Bu yüzden "benim on yıldır bel fıtığım var söylemi" çok gerçekçi bir söylem değildir. Böyle durumlarda ameliyat olmak çok tavsiye edilmez. Patlamış fıtıklarda da eğer bu yukarıda saydığım ek şikayetler yoksa sakin olup geçmesini beklemek yeterli olacaktır. Patlamış fıtık normal fıtıktan daha çabuk iyileşir. Bu arada ortaya çıkabilecek kas spazmlari, disfonksiyonlar için bir fizyoterapiste gidebilirsiniz. Çünkü bu şekildeki kronik ağrılar kaslarda tutulmaya, dolaşım sorunlarına neden olur ve ekstra ağrı yaparlar.

Fıtık, yara iyileşmesini geciktiren bazı etmenler vardır bunlardan da uzak durmalısınız.

Geç uyumak: 23:00-04:00 arası uyku yara iyileşmesi için kritik öneme sahiptir. Bu saatler arasında uyumayı alışkanlık haline getirin.

Kan şekerinin yüksek olması, dokulara şeker yani besin girmesini azalttığı için şeker hastalarında, şekeri yüksek çıkanlarda yara, fıtık iyileşmesi geçikir bu yüzden beslenmeye dikkat etmek çok önemlidir.

Beliniz ağrımaya başladığında üç dört gün bekleyin. Ağrınız azalırsa kendi kendine geçecektir. Artıyorsa bir sağlık profesyoneline başvurabilirsiniz.