Karapınar Halısı Coğrafi İşaret Tescili Aldı: Geleneksel Dokuma Kültürü Geleceğe Taşınacak

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 28 Aralık 2022 tarihinden itibaren korunmak üzere yapılan başvuru sonucunda, “Karapınar Halısı” 7 Ağustos 2026 tarihinde 1885 sayılı tescille coğrafi işaretli ürünler arasına girdi.

Karapınar Halısı’nın asırlık dokuma geleneği

Saf yünden, Türk düğüm tekniği kullanılarak dokunan Karapınar Halısı’nın geçmişi Anadolu Selçukluları dönemine kadar uzanıyor.

Geleneksel üretiminde koyun ve kuzu yünleri yıkandıktan ve temizlendikten sonra taraklardan geçirilerek “süme” haline getiriliyor. Sümeler, “kirman” ve “iğ” adı verilen geleneksel araçlarla eğriliyor. Eğrilen ipler ikiye katlanarak çıkrıkta bükülüyor.

Hazırlanan ipler “gelep” haline getirildikten sonra yörede “çöpboya” veya “kökboya” olarak adlandırılan bitkisel boyalarla renklendiriliyor. Boyanan iplerden yumaklar hazırlanıyor ve dokumada kullanılmak üzere “melik” şeklinde küçültülüyor. Tüm bu işlemlerin ardından ipler, Türk düğüm tekniğiyle halı dokumalarında kullanılıyor.

Motifleri ve renkleriyle Karapınar’a özgü

Karapınar Halısı’nda zeminde genellikle bir veya üç göbek bulunuyor. Göbeklerin yerleşimi, cilt sanatında kullanılan şemse ve salbek düzenlemesini andırıyor.

Halıların büyük bölümünde tarak motifinin işlendiği tek bir kuşak yer alırken, kısa kenarlarda ev tasvirlerinin bulunduğu ince şeritler bulunuyor.

18. yüzyıl halılarında daha sade kompozisyonlar öne çıkarken, 19. yüzyılda göbek ve kuşak düzenlemelerinin yoğunlaştığı ve farklı yörelere ait desenlerin de kullanılmaya başlandığı belirtiliyor.

Karapınar Halısı’nda beyaz renk temel renklerden biri olurken, kırmızı, mavi, kahverengi, sarı ve yeşil tonları da sıkça kullanılıyor. Bunun yanı sıra siyah, çivit mavisi, pembe, krem, mor, turuncu, bordo, vişne ve gri tonlarına da yer veriliyor.

Özellikle çivit mavisi ve kırmızı, Karapınar Halısı’nın en dikkat çeken renkleri arasında bulunuyor.

Karapınar ekonomisine katkı sağlayacak

Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan açıklamada, coğrafi işaret tescilinin Karapınar Halısı’nın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli olduğu belirtildi.

Karapınar’da Acıgöl ve Meke Gölü Aynı Karede: Bozkırda Görsel Şölen

İçeriği Görüntüle

Açıklamada, Karapınar Halısı üretiminin artırılmasının hem ilçe hem de ülke ekonomisine katma değer sağlayacağı ifade edilerek, coğrafi işaret tesciliyle birlikte ürünün geleneksel değerlerinin, kültürel birikiminin ve üretim bilgisinin korunmasının amaçlandığı kaydedildi.

Karapınar Halısı’nın üretiminde kullanılan renk, motif ve üretim yöntemlerinin yöreye özgü olması nedeniyle ürün ile Karapınar arasında güçlü bir kültürel bağ ve ün ilişkisi bulunuyor.

Halı ve Tülü Atölyesi kurulacak

Öte yandan Karapınar Tülü ve Halı Ortak Kullanım Merkezi Projesi kapsamında kurulması planlanan Tülü ve Halı Atölyesi ile Karapınar Halısı ve Karapınar Tülü üretiminin artırılması hedefleniyor.

Atölye ile geleneksel dokuma kültürünün yaşatılmasının yanı sıra yeni istihdam olanaklarının oluşturulması da amaçlanıyor.

Atölyede çalışmak isteyen vatandaşlara yönelik eğitimler düzenlenecek. Eğitimlerin tamamlanmasının ardından katılımcılara istihdam imkânı sağlanması planlanıyor.

Başvurular Karapınar Halk Eğitimi Merkezi ile Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası’na yapılabilecek. Eğitim ve başvuru sürecine ilişkin ayrıntılı bilgilendirmelerin ilerleyen günlerde paylaşılacağı bildirildi.

KTSO’dan teşekkür

Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası, Karapınar Halısı’nın coğrafi işaret tescil sürecine katkı sunan Karapınar Kaymakamlığı ve Karapınar Belediyesi, Mevlana Kalkınma Ajansı, ABİGEM, Söz Patent yetkilileri, Karapınar Ticaret Borsası, Karapınar Ziraat Odası, paydaşlar ve oda üyelerine teşekkür etti.

Oda tarafından yapılan açıklamada, “Karapınar Halısı” coğrafi işaret tescilinin tüm üreticilere ve Karapınar halkına hayırlı olması temennisinde bulunuldu.

Coğrafi işaret tesciliyle birlikte Karapınar’ın geleneksel dokuma kültürünün korunması, üretimin artırılması ve bu kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması için önemli bir adım atılmış oldu.