Akciğer kanseri, yapısal olarak normal akciğer dokusundan oluşan hücrelerin ihtiyaç ve kontrol dışı çoğalarak akciğer içinde bir kitle (tümör) oluşturmasıdır. Burada oluşan kitle öncelikle bulunduğu ortamda büyür, daha ileriki aşamalarda ise çevre dokulara veya dolaşım yoluyla uzak organlara yayılarak (karaciğer, kemik, beyin vb. gibi) hasara yol açarlar. Bu yayılmaya metastaz adı verilir.
Akciğer kanseri, başlıca iki alt türde görülmektedir. Bunlar;
Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK):Tüm akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %85’ini oluşturur ve küçük hücreli tiplere göre daha yavaş ilerler.
Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (KHAK):Daha az yaygın olmakla birlikte hızlı seyirli ve agresif bir tümör tipidir. Akciğer çevresindeki dokulara ve dolaşım sistemi yoluyla uzak organlara (karaciğer, kemik, beyin vb.) kısa sürede yayılabilir.
Dünya genelinde akciğer kanseri, erkeklerde en sık görülen, kadınlarda ise ikinci sıklıkta izlenen kanser türüdür.Akciğer kanseri için risk faktörlerine bakıldığında;Sigara, pipo, nargile, puro vb tütün ürünleri kullanmak,Sigara dumanına maruz kalmak (pasif içicilik),Çevresel ve Mesleki Maruziyetler (Asbest, arsenik, krom vb maruz kalmak),Herhangi bir nedenle yoğun radyasyona maruz kalmak,Hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yaşamak,Ailede akciğer kanseri öyküsü olması Akciğer kanserinin en sık gözlenen belirtileri şunlardır: Geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürükÖksürükle birlikte kan veya kanlı balgam çıkarmak Nefes alırken, öksürürken veya gülerken artan göğüs ağrısı İştahsızlık, halsizlik, yorgunluk ve kilo kaybıSes kısıklığı Nefes darlığıTekrarlayan veya geçmeyen bronşit ve/veya zatürre ataklarıAkciğer kanserinin küçükken ve yayılmadan önce, erken bir evrede tespit edilmesi, başarılı bir şekilde tedavi edilme olasılığını arttırır. Ancak genellikle akciğer kanseri belirtileri, hastalık ileri bir evreye gelene kadar ortaya çıkmaz. Akciğer kanseri bazı belirtiler gösterse bile, enfeksiyon ya da sigaradan kaynaklanan etkiler olarak düşünüldüğü için atlanır ve tanı gecikir.Akciğer kanseri tanı süreci; fizik muayene, akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR), bronkoskopi ve biyopsi yöntemlerini kapsar.
Tedavi yaklaşımı; hastalığın evresi, yerleşimi, hastanın yaşı ve eşlik eden sağlık durumlarına göre belirlenmektedir. Multidisipliner bir ekip çalışması gerektiren bu süreçte cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi gibi seçenekler uygulanmaktadır. Sigaranın bırakılmasından 10 yıl sonra akciğer kanseri riski, içmeye devam eden bir bireye kıyasla yaklaşık %50 oranında azalır.Tütün ürünü kullanan vatandaşlarımız, bu bağımlılıktan kurtulmak için Bakanlığımız tarafından sunulan hizmetlerden faydalanabilirler :ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı Sigara Bırakma Polikliniği Mobil Sigara Bırakma Polikliniği
Bu birimlerde, bilimsel etkinliği kanıtlanmış ilaç tedavilerine ücretsiz erişim sağlanmaktadır.
Akciğer kanserinde belirtiler genellikle belirsiz seyretmekte, bu durum geç teşhise yol açmaktadır. Farkındalık, erken tanı ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile akciğer kanserinin önlenmesi ve erken evrede saptanması mümkündür. Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı vesilesiyle vatandaşlarımızın; Tütün ve tütün ürünlerini kullanmamaları, Dumansız hava sahası uygulamalarına destek vermeleri, Sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeleri, büyük önem taşımaktadır.
Dr. Mehmet Akif AKYURT
İlçe Sağlık Müdürü