Bitkilerin sağlıklı bir şekilde yetişebilmesi için toprakta yeterli miktarda organik madde bulunması gereklidir. İstenen humus oranı hafif bünyeli topraklarda %1 in orta ve ağır bünyeli topraklarda ise %1,5 un üzerindedir. Türkiye şartlarında toprağın organik madde varlığını arttırmanın bir yolu, toprakta çok miktarda ve kolay parçalanabilen organik maddebırakan bitki türlerini münavebeye almaktır. Bu da şeker pancarı ekim alanlarımızda 4 yıllık bir münavebe uygulamak ve münavebede hububat türlerine (buğday, arpa) %50 -75 oranlarında yer vermek ile sağlanabilir. Burada önemli olan toprağa bitki artıkları, kök, sap, yaprak vb. gibi organik maddeler verilmesi ile toprak canlılığı, toprak hava ve su kapasitesi yönünden bitkilerin en güzel şekilde büyüyeceği bir ortam yaratılarak düzeltilmesidir. Toprak sıkışması ve erozyon probleminin önüne geçmek için ise vazgeçilmez bir uygulamadır.
Münavebe düzenlemesine düşen görev ekim alanından azami ölçüde yararlanılması için yetiştirilecek bitkilerin tarlalarda ki yıllık ekiliş sırasını toprağın sağlığı ve verimliliği ile yetiştirme tekniği bakımından gelecekte bir sorunla karşılaşılmayacak şekilde planlamaktır. Münavebe programı hazırlanırken şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır; yetiştirilecek bitkilerin ön bitkiye etkisi, bitkiler arası uyuşabilirlik durumu, toprağın verimlilik düzeyinin korunması ve yükseltilmesi.
Ek olarak münavebenin temel prensipleri olarak şu noktalara da dikkat edilmelidir:
-Derin köklenen (şeker pancarı, çok yıllık baklagiller vb.) ve sığ köklenen (hububat, patates vb.) bitkilerin birbirini izlemesini ve bununla da toprak derinliğinin tamamından yararlanılmasını sağlamak,
-Aynı familyadan gelen uyuşmazlığı yüksek bitkileri (şeker pancarı ile diğer beta pancarlarını ya da bezelyeyi vb.) aralarında yeterli uzunlukta yıl aralıkları konularak yetiştirmek,
-Ara sıra ya da sürekli olarak toprağın organik madde varlığını artıran bitkilere öncelikle de toprağı azot bakımından zenginleştiren ve uyumlu baklagil bitkilerine yer vermek.
Bir örnek üzerinden konuyu açıklayacak olursak mesela şeker pancarı münavebe de kendisinden sonra yetişecek bitkiye; gölge tavı ve derin köklenmesi ile yapısı oldukça düzgün ve sağlam, derin toprak işleme ve yoğun çapa işlemleri ile yabancı otları geniş çapta temizlenmiş, yüksek değerlendirme gücü ile azotu büyük ölçüde tüketilmiş, yaprağın toprağa işlenmesi ile organik gübreleme yapılmış aynı zamanda da bir bölüm azot ve potasyumu verilmiş bir tarla bırakır. Bu etkenlere müteakip bitkinin dekar verimi yükselir. Bütün bunların yanındaşeker pancarı sadece şeker elde edilen bir bitki olarak görülmemelidir. Şeker pancarının yan ürünü olan pancar posası, pancar baş ve yaprağı ile işlenmesi sonrası elde edilen melas hayvan besleme açısından büyük önem taşımaktadır. Şeker pancarının fabrikada işlenmesi sonucu elde edilen melas, maya sanayisinin ana hammaddesidir. Ayrıca şeker pancarı işleyen fabrikalarda elde edilen alkol de diğer önemli bir yan üründür. Münavebe için elzem olan şeker pancarı, sanayisi ve kullanım alanları olarak da günlük hayatımızda ilk sıradadır.
Tarım arazilerinin organomineral gübre ile zenginleştirilmek suretiyle topraktaki organik madde miktarının arttırılması ve toprağın fiziksel yapısını yumuşatıp,  işlenmesinin kolaylaşacağı, toprağın su tutma kapasitesinin artarak minerallerin yer altı suyuna karışmasının da önüne geçilmesi için doğru münavebesi siteminin uygulanması toprak yorgunluğu olan bölgelerde şeker pancarında önemli verim kayıplarına neden olduğu göz önüne alındığında önemini daha net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.